Spis treści
Chełm to miasto na ok. 56 tys. mieszkańców, ok. 70 km na wschód od Lublina, z jedną, ale nietypową uczelnią: Państwową Akademią Nauk Stosowanych, która ma własne lotnisko i szkoli pilotów. Studia stacjonarne są tu bezpłatne, akademik kosztuje od 650 zł, a autobusami miejskimi jeździsz za darmo. Poniżej masz konkrety: kierunki, rekrutację, akademik, dojazd, pracę i czas wolny.
PANS znajdziesz też w naszym zestawieniu uczelni w Chełmie. Jeśli porównujesz z dużym miastem, zajrzyj do przewodnika Studia w Lublinie.
⇑Chełm w liczbach
| Dane GUS dla miasta Chełm | Wartość |
|---|
| Studenci (rok akademicki 2024/2025) | 1 953 |
| Uczelnie z siedzibą w mieście (2024) | 1 |
| Mieszkańcy (31 XII 2024) | 56 434 |
| Mieszkańcy (31 XII 2025) | 55 661 |
| Studenci na 1000 mieszkańców (2024) | 35 |
Dane z Banku Danych Lokalnych GUS. Dla porównania: w Lublinie na 1000 mieszkańców przypada ok. 179 studentów. Chełm to więc kameralne miasto akademickie – na zajęciach i w akademiku szybko poznasz wszystkich, a do dużego miasta masz godzinę pociągiem.
⇑Uczelnia: PANS w Chełmie
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie (PANS) to uczelnia publiczna, więc studia stacjonarne są bezpłatne. Działa od 2001 r. – najpierw jako Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, a obecną nazwę nosi od 16 maja 2022 r. Rektorat stoi przy ul. Pocztowej 54. Wszystkie kierunki mają profil praktyczny.
- Studia I stopnia (oferta 2026/2027): bezpieczeństwo wewnętrzne, budownictwo, dietetyka i żywienie zbiorowe, elektrotechnika (m.in. inżynieria pojazdów elektrycznych i inżynieria elektryczna lotnisk), filologia (angielska oraz słowiańska translatoryczna – rosyjski z ukraińskim), matematyka stosowana (m.in. specjalność kontroler ruchu lotniczego), mechanika i budowa maszyn, pedagogika, pielęgniarstwo, położnictwo, rolnictwo i stosunki międzynarodowe.
- Jednolite magisterskie: pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna.
- Studia II stopnia: mechanika i budowa maszyn (m.in. eksploatacja i obsługa statków powietrznych), bezpieczeństwo wewnętrzne (m.in. bezpieczeństwo w transporcie lotniczym), pielęgniarstwo i pedagogika.
- Kierunki medyczne: pielęgniarstwo i położnictwo prowadzi Instytut Nauk Medycznych, tylko w trybie stacjonarnym. Ćwiczy się m.in. w Monoprofilowym Centrum Symulacji Medycznej przy ul. Pocztowej 52.
- Studia podyplomowe: od roku 2026/2027 uczelnia prowadzi m.in. pierwsze w Polsce studia podyplomowe z zarządzania cyberbezpieczeństwem w lotnictwie (dwa semestry, 256 godzin, w większości online). Więcej w artykule Lotnictwo w cieniu cyberataków.
Jak wyglądają zajęcia na poszczególnych kierunkach, przeczytasz w naszych tekstach o inżynierii elektrycznej lotnisk, położnictwie i matematyce stosowanej.
⇑Lotnictwo: pilot po studiach
To największy wyróżnik Chełma. PANS kształci pilotów od 2004 r. i ma własny Akademicki Port Lotniczy w Depułtyczach Królewskich, ok. 12 km od miasta (kod ICAO EPCD, betonowy pas 1020 m z oświetleniem). W roku 2025/2026 na kierunkach związanych z lotnictwem uczyło się ponad 500 osób.
- Gdzie w ofercie: pilotaż samolotowy, pilotaż śmigłowcowy i dyspozytor lotniczy to specjalizacje specjalności inżynieria lotnicza na kierunku mechanika i budowa maszyn (studia stacjonarne). Na tym samym kierunku jest mechanika lotnicza, a na matematyce stosowanej – specjalność kontroler ruchu lotniczego.
- Jak się dostać na pilotaż: najpierw zaliczasz pierwszy i drugi semestr mechaniki i budowy maszyn i zdobywasz orzeczenie lotniczo-lekarskie klasy 1. Potem jest nabór: test z wiedzy o lotnictwie, test i rozmowa po angielsku, średnia ocen, ocena z WF, rozmowa kwalifikacyjna i osiągnięcia lotnicze. Liczbę miejsc rektor ustala co roku.
- Licencje: uczelniany Ośrodek Kształcenia Lotniczego ma certyfikat Urzędu Lotnictwa Cywilnego (PL/ATO-97). Na pilotażu samolotowym zdobywasz m.in. CPL(A), uprawnienie IR(A) i MEP(L) oraz teorię ATPL(A), a na śmigłowcowym – CPL(H).
- Za ile: szkolenie lotnicze studentów finansuje dotacja Ministra Infrastruktury. Według regulaminu szkolenia sam płacisz m.in. za egzaminy przed Lotniczą Komisją Egzaminacyjną, ewentualne doszkalanie, słuchawki i mapy, a także za mieszkanie i dojazdy.
- Sprzęt: Centrum Lotnicze ma m.in. samoloty Tecnam P2006T, AT3-R100, Cessna 172 i Cessna 152, śmigłowiec Robinson R44 oraz symulator lotu. W kwietniu 2026 r. uczelnia podpisała umowę na budowę nowego hangaru za ponad 11 mln zł (termin: połowa 2027 r.).
Myślisz o lotnictwie, ale nie wiesz jeszcze, który kierunek wybrać? Sprawdź, gdzie jest najwięcej chętnych, w rankingu kierunków.
⇑Rekrutacja, opłaty i stypendia
- Rekrutacja idzie przez internetowy system IRK uczelni. W naborze 2026/2027 opłata rekrutacyjna wynosiła 85 zł. Na studia stacjonarne były cztery tury (ostatnia od 21 września do 8 października 2026 r.), a na kierunki medyczne sześć. Terminy na kolejny rok uczelnia ogłasza zwykle wiosną.
- Opłaty: studia stacjonarne są bezpłatne. Płacisz tylko za powtarzanie semestru albo przedmiotu i za zajęcia spoza programu – w roku 2026/2027 było to 100 zł za punkt ECTS.
- Stypendia: socjalne, dla osób z niepełnosprawnością, rektora i zapomoga. W roku 2026/2027 próg dochodu do stypendium socjalnego wynosił 2099,70 zł netto na osobę w rodzinie, a wnioski składało się od 9 do 30 października 2026 r. Ile wynoszą stypendia i jak o nie wystąpić, przeczytasz w poradniku Stypendia dla studentów.
⇑Akademik i mieszkanie
Dom Studencki PANS stoi przy ul. Nowy Świat 3. Ma ok. 200 miejsc w klimatyzowanych pokojach 1-, 2- i 3-osobowych z łazienką, telewizorem i internetem; kuchnie są na półpiętrach, a budynek jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością. Akademik znajdziesz też w naszej bazie akademików.
| Dom Studencki PANS (rok 2026/2027) | Cena za miesiąc od osoby |
|---|
| Pokój 1-osobowy | 1000 zł |
| Miejsce w pokoju 2-osobowym | 800 zł |
| Miejsce w pokoju 3-osobowym | 650 zł |
Ceny ustala zarządzenie rektora nr 46/2026. Przy wprowadzeniu płacisz kaucję – według strony akademika 800 zł.
Wynajem. Rynek jest mały. 20 października 2026 r. na portalu Domiporta było 7 ofert najmu w Chełmie: kawalerka 25 m² za 1500 zł plus 500 zł czynszu i mieszkania dwupokojowe za 1250–2700 zł plus czynsz. Pokoje dla studentów trafiają się w pojedynczych ogłoszeniach, więc jeśli możesz, celuj w akademik.
⇑Dojazd z Lublina i Warszawy
Z Lublina do Chełma jest ok. 70 km. Masz dwa sposoby:
- Pociąg. Pociągi PKP Intercity jadą z Lublina Głównego do Chełma ok. 55 minut, a regionalne POLREGIO ok. 1 godziny 5 minut (z przystankami m.in. w Świdniku, Trawnikach i Rejowcu). Do 26. urodzin z legitymacją studencką masz 51% zniżki w obu tych przewoźnikach, także na bilety miesięczne w POLREGIO. W Chełmie są dwie stacje: Chełm (ul. Kolejowa) i Chełm Miasto.
- Bus. Na trasie Chełm – Lublin jeżdżą m.in. FlixBus, MercBus i Transway oraz lokalni przewoźnicy; przejazd trwa ok. godziny. FlixBus zatrzymuje się w Chełmie przy al. Armii Krajowej.
Z Warszawy pociąg PKP Intercity jedzie bez przesiadki ok. 3 godzin. Rozkład jazdy zmienia się 25 października 2026 r., więc godziny sprawdzaj przed podróżą. Jak poruszać się po Lublinie, opisujemy w poradniku Komunikacja w Lublinie.
⇑Komunikacja miejska za darmo
Od 1 września 2021 r. autobusy miejskie w Chełmie są bezpłatne – dla wszystkich, nie tylko dla mieszkańców. Nie kupujesz biletu, nie potrzebujesz legitymacji. Linie obsługują Chełmskie Linie Autobusowe, które jeżdżą flotą autobusów wodorowych. Rozkład znajdziesz na cla.net.pl i w aplikacjach myBus i MPK mobile.
Karta Chełmianina. Miasto ma też program zniżek dla mieszkańców – m.in. tańsze bilety do Podziemi Kredowych, kina i muzeum. Kartę dostaje osoba, która mieszka w Chełmie i rozlicza tu PIT, oraz jej dzieci na utrzymaniu, które się uczą, do 26 lat. Szczegóły na stronie miasta.
⇑Praca dla studenta
Rynek pracy w Chełmie jest trudniejszy niż w Lublinie. W sierpniu 2026 r. stopa bezrobocia w mieście wynosiła 10,1%, przy 8,1% w województwie lubelskim (dane WUP w Lublinie).
- Pracodawcy: największym zakładem przemysłowym jest Cementownia Chełm (CEMEX Polska) przy ul. Fabrycznej 6. Dużo miejsc pracy dają instytucje publiczne – szpital, uczelnia, urzędy – oraz handel i usługi.
- Biuro karier: Akademickie Biuro Karier PANS (ul. Pocztowa 54) pomaga znaleźć praktyki i pierwszą pracę. Studenci lotnictwa mają praktyki m.in. w firmach obsługi technicznej samolotów – w maju 2026 r. uczelnia podpisała umowę o praktykach z LS Technics.
- Urząd pracy: miasto obsługuje Powiatowy Urząd Pracy w Chełmie przy pl. Niepodległości 1.
- Lublin: o pracę, praktyki i staże łatwiej w Lublinie – zobacz, gdzie szukać pracy w Lublinie.
Ile zarabiają absolwenci poszczególnych kierunków, sprawdzisz w zestawieniu na kierunki-studiow.info.
⇑Życie studenckie i czas wolny
- Podziemia Kredowe. Najsłynniejsza atrakcja miasta: korytarze wykute w kredzie pod Starym Miastem (ul. Lubelska 55A). Zwiedzanie z przewodnikiem trwa ok. 50 minut. W 2026 r. bilet normalny kosztował 35 zł, a ulgowy dla studentów do 25 lat – 29 zł.
- Góra Chełmska. Wzgórze z bazyliką Narodzenia NMP i dzwonnicą z tarasem widokowym – dobre miejsce na spacer i widok na miasto.
- Kino. Centrum Kultury Filmowej ZORZA (ul. Strażacka 2) – od 1 marca 2026 r. bilet ulgowy kosztuje 19 zł, a w Tanie Poniedziałki 17 zł. Koncerty i kabarety zaprasza Chełmski Dom Kultury.
- Muzeum Ziemi Chełmskiej. Kilka oddziałów przy ul. Lubelskiej i św. Mikołaja; w 2026 r. bilet ulgowy kosztował 15 zł, a w czwartki wstęp jest wolny.
- Basen i ruch. Chełmski Park Wodny (ul. Lubelska 133A) ma basen sportowy, zjeżdżalnie, ściankę wspinaczkową, sauny, kręgielnię i squash; studenci kupują bilety ulgowe. Przez miasto biegnie trasa rowerowa Green Velo, a ok. 3 km na południe leży Zalew Żółtańce z letnim kąpieliskiem. Na weekend – Poleski Park Narodowy.
- AZS. Klub Uczelniany AZS PANS ma 7 sekcji: siatkówkę i koszykówkę mężczyzn, narciarstwo alpejskie, tenis, strzelectwo sportowe, ergometr wioślarski i szachy.
- Juwenalia. Studenckie święto PANS nazywa się Niedźwienalia – w 2026 r. odbyło się 29 maja, a na scenie wystąpili B.R.O i Jamal.
- Sport na trybunach. Chełmianka Chełm gra w sezonie 2026/2027 w III lidze.
Koła i organizacje. Na PANS działają m.in. koła naukowe stosunków międzynarodowych, bezpieczeństwa (Internal Security), symulacji medycznej, nauk medycznych, pedagogiczne i agrobiznesu, a także chór akademicki, wolontariat i samorząd studencki. Uczelnia ma 11 uczelni partnerskich w programie Erasmus+, m.in. w Czechach, na Słowacji, w Niemczech, Portugalii i Turcji.
Zdrowie. Szpital Specjalistyczny w Chełmie ma SOR, a obok niego od 2 stycznia 2026 r. działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna (w dni powszednie 18:00–8:00, w weekendy i święta całą dobę).
⇑Gdzie dalej
⇑Źródła
- GUS, Bank Danych Lokalnych – studenci, uczelnie, ludność, Chełm: bdl.stat.gov.pl, stan na 20.10.2026
- Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie – historia, oferta 2026/2027, terminarz i procedura rekrutacji, opłaty (zarządzenie nr 44/2026), Dom Studencki (zarządzenie nr 46/2026), świadczenia dla studentów 2026/2027, AZS, Erasmus+: panschelm.edu.pl, bip.panschelm.edu.pl; Centrum Lotnicze i Ośrodek Kształcenia Lotniczego: cl.panschelm.edu.pl, stan na 20.10.2026
- Dotacja na kształcenie lotnicze, budowa hangaru, umowa z LS Technics: dlapilota.pl (artykuły z 28.01, 17.04 i 22.05.2026)
- PKP Intercity, oferta dla studentów: intercity.pl; POLREGIO, ulgi: polregio.pl; rozkłady Lublin – Chełm: europodroze.pl, stan na 20.10.2026
- Chełmskie Linie Autobusowe: cla.net.pl; autobusy wodorowe: gramwzielone.pl (29.09.2026); Karta Chełmianina: samorzad.gov.pl, stan na 20.10.2026
- Stopa bezrobocia (VIII 2026): WUP w Lublinie; ogłoszenia najmu: domiporta.pl, stan na 20.10.2026
- Podziemia Kredowe i Muzeum Ziemi Chełmskiej: itchelm.pl; kino ZORZA: zorzachelm.pl; Chełmski Park Wodny: parkwodnychelm.pl; nocna i świąteczna opieka: szpitalchelm.pl, stan na 20.10.2026
poleca:
